Ngày 19 tháng 12 năm 1946 là một mốc son chói lọi trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Cách đây 80 năm, trước âm mưu xâm lược trở lại của thực dân Pháp, với tinh thần “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và toàn thể dân tộc Việt Nam đã phát động cuộc kháng chiến toàn quốc, mở đầu cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Tám mươi năm đã trôi qua, nhưng ý nghĩa lịch sử, giá trị thời đại và những bài học sâu sắc của Ngày Toàn quốc kháng chiến vẫn vẹn nguyên giá trị, tiếp tục soi đường cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới.

1. Ý nghĩa lịch sử và giá trị thời đại của Ngày Toàn quốc kháng chiến

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc. Tuy nhiên, chính quyền cách mạng non trẻ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thách thức; nền kinh tế kiệt quệ, nạn đói, nạn dốt còn nghiêm trọng, thù trong giặc ngoài đe dọa nền độc lập vừa giành được. Trong khi Đảng và Chính phủ kiên trì chủ trương hòa bình, tranh thủ mọi khả năng để tránh chiến tranh, thực dân Pháp ngày càng gia tăng các hành động khiêu khích, lấn chiếm và dùng vũ lực nhằm tái lập ách thống trị ở Việt Nam.

Trước tình hình đó, ngày 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, khẳng định ý chí sắt đá của toàn dân tộc trong cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập, tự do. Người nêu rõ: “Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”.

Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành lời hiệu triệu thiêng liêng, khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước, ý chí quật cường và tinh thần quyết chiến, quyết thắng trong mỗi người dân Việt Nam. Từ Thủ đô Hà Nội đến các địa phương trên cả nước, quân và dân ta đồng loạt đứng lên chiến đấu, mở đầu cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, dựa vào sức mình là chính.

Ngày Toàn quốc kháng chiến đánh dấu bước chuyển quan trọng của cách mạng Việt Nam, thể hiện quyết tâm bảo vệ nền độc lập dân tộc bằng mọi giá, đồng thời khẳng định chân lý: một dân tộc dù nhỏ bé, khi có đường lối đúng đắn, có sự lãnh đạo sáng suốt và biết phát huy sức mạnh toàn dân thì có thể vượt qua những thử thách lớn lao để giành thắng lợi.

Giá trị thời đại của Ngày Toàn quốc kháng chiến không chỉ nằm ở chiến thắng quân sự, mà còn ở tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường; ở khát vọng hòa bình, quyền tự quyết và ý chí không khuất phục trước bất kỳ thế lực xâm lược nào. Những giá trị ấy tiếp tục là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, cổ vũ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân vững bước trên con đường đổi mới, hội nhập và phát triển đất nước.

2. Đường lối kháng chiến đúng đắn của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh

Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp là kết quả của nhiều nhân tố, trong đó đường lối kháng chiến đúng đắn, sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giữ vai trò quyết định.

Đường lối đó được thể hiện tập trung ở phương châm toàn dân, toàn diện, trường kỳ, dựa vào sức mình là chính.

Kháng chiến toàn dân là phát huy sức mạnh của mọi tầng lớp Nhân dân, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, giới tính, thành phần xã hội; mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xã, đường phố là một pháo đài, tạo nên thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp.

Kháng chiến toàn diện là tiến hành đấu tranh trên tất cả các mặt trận quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, ngoại giao; kết hợp sức mạnh chiến đấu với xây dựng hậu phương, bảo đảm đời sống Nhân dân và tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của bạn bè quốc tế.

Kháng chiến trường kỳ là xác định cuộc đấu tranh sẽ lâu dài, gian khổ, đòi hỏi ý chí kiên định, sự chuẩn bị chu đáo và quyết tâm vượt qua mọi khó khăn để đi đến thắng lợi cuối cùng.

Dựa vào sức mình là chính là phát huy nội lực, tinh thần tự lực, tự cường, chủ động xây dựng lực lượng, bảo đảm hậu cần và phát huy sức mạnh của toàn dân tộc; đồng thời tranh thủ sự ủng hộ quốc tế trên cơ sở giữ vững độc lập, tự chủ.

Thực tiễn lịch sử đã chứng minh tính đúng đắn và sáng tạo của đường lối ấy. Từ những ngày đầu chiến đấu bảo vệ Thủ đô Hà Nội, quân và dân ta từng bước trưởng thành, xây dựng lực lượng, phát triển thế trận chiến tranh nhân dân, làm nên những chiến thắng vang dội, đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954, buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơ-ne-vơ, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương.

Đường lối kháng chiến còn để lại bài học sâu sắc về sự kết hợp giữa ý chí chính trị và sức mạnh thực tiễn, giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, giữa sự lãnh đạo thống nhất với tinh thần chủ động, sáng tạo của Nhân dân. Đây là những bài học quý báu cần tiếp tục được vận dụng phù hợp trong công cuộc phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia hiện nay.

3. Phát huy tinh thần yêu nước, ý chí độc lập, tự do và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Một trong những nhân tố làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến là sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân Việt Nam đã đoàn kết thành một khối thống nhất, cùng chung mục tiêu giành độc lập, bảo vệ tự do và xây dựng cuộc sống hòa bình.

Trong những năm tháng kháng chiến gian khổ, đồng bào cả nước đã đóng góp sức người, sức của; các chiến sĩ trực tiếp chiến đấu nơi tiền tuyến, đồng bào ở hậu phương tăng gia sản xuất, nuôi giấu cán bộ, vận chuyển lương thực, chăm sóc thương binh, bảo vệ cơ sở cách mạng. Mỗi hành động, mỗi sự hy sinh đều góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp của dân tộc.

Tinh thần ấy khẳng định rằng đoàn kết là truyền thống quý báu, là nguồn lực nội sinh và là nhân tố có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Trong giai đoạn hiện nay, phát huy đại đoàn kết toàn dân tộc cần gắn với thực hiện dân chủ, tôn trọng và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tăng cường đồng thuận xã hội; củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.

Mỗi cán bộ, đảng viên cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu trong công tác và cuộc sống, gần dân, trọng dân, hiểu dân, có trách nhiệm với dân; kiên quyết đấu tranh với biểu hiện quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Mỗi người dân cần phát huy tinh thần yêu nước bằng những việc làm thiết thực, tích cực lao động, học tập, chấp hành pháp luật, tham gia xây dựng cộng đồng đoàn kết, văn minh, an toàn.

Đặc biệt, thế hệ trẻ cần nhận thức sâu sắc giá trị của hòa bình, độc lập, tự do; trân trọng sự hy sinh của các thế hệ cha anh; không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ chuyên môn và năng lực sáng tạo, sẵn sàng đóng góp trí tuệ, sức lực vào sự nghiệp phát triển đất nước.

4. Giáo dục truyền thống cách mạng, nâng cao trách nhiệm trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Kỷ niệm 80 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ôn lại lịch sử hào hùng, tri ân các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, các gia đình có công với cách mạng và những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cần được thực hiện bằng nhiều hình thức phong phú, thiết thực, phù hợp với từng đối tượng; kết hợp tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, cổng thông tin điện tử, nền tảng số với sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn thể, hoạt động giáo dục tại trường học, các buổi tọa đàm, nói chuyện truyền thống và những hoạt động đền ơn đáp nghĩa.

Nội dung tuyên truyền cần làm nổi bật vai trò lãnh đạo của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh; tinh thần chiến đấu anh dũng của quân và dân ta; những đóng góp to lớn của hậu phương; sự ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè quốc tế; đồng thời làm rõ mối quan hệ giữa truyền thống cách mạng với yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Đối với cán bộ, đảng viên, cần gắn việc học tập truyền thống lịch sử với thực hiện nhiệm vụ chính trị, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, xây dựng tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị trong sạch, vững mạnh. Đối với các cơ quan nhà nước, cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Đối với mỗi người dân, tinh thần Toàn quốc kháng chiến cần được chuyển hóa thành ý thức trách nhiệm trong lao động, sản xuất, học tập, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng nếp sống văn minh và thực hiện tốt nghĩa vụ công dân. Đó chính là cách thiết thực để tiếp nối truyền thống yêu nước, biến niềm tự hào lịch sử thành hành động cụ thể trong cuộc sống hôm nay.

5. Chủ động đấu tranh, phản bác thông tin sai trái, xuyên tạc lịch sử

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của internet và mạng xã hội, thông tin lịch sử được lan truyền nhanh chóng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giáo dục truyền thống, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện thông tin sai sự thật, xuyên tạc sự kiện, phủ nhận thành quả cách mạng, hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.